Είναι πλέον υποχρεωτικό με το νέο νόμο 4640/2019, οι οικογενειακές διαφορές πριν από την προσφυγή στα δικαστήρια, να περνούν από την διαμεσολάβηση. Προσπαθώντας και εμείς να εναρμονιστούμε με το ευρωπαϊκό περιβάλλον και νοοτροπία, όπου με συντριπτική πλειοψηφία, αυτές οι διαφορές επιλύονται με τη διαμεσολάβηση, και ο δικός μας νομοθέτης την κατέστησε υποχρεωτική. Τα αποτελέσματα είναι εξαιρετικά. Ολο και περισσότερα ζευγάρια, μόλις ενημερωθούν για τη διαδικασία, την επιλέγουν έχοντας κερδίσει σημαντικά οφέλη.

Ενας γνωστός αμερικανός δικαστής είχε πει κάποτε σε ένα ζευγάρι που αντιδικούσε χρόνια για την επιμέλεια των παιδιών του:

«Κανείς, δεν αγαπά και δεν γνωρίζει καλύτερα το παιδί του από εσάς τους δύο».

Αυτό πρέπει να το θυμούνται όλοι οι γονείς πριν προσφύγουν στο δικαστήριο, γιατί τελικά τα θύματα αυτής της ψυχοφθόρας διαδικασίας είναι τα παιδιά. Θέματα επικοινωνίας, διατροφής και επιμέλειας διευθετούνται σε λίγες ώρες ή ημέρες με ηρεμία και αποτελεσματικότητα.

Τι είναι πραγματικά η Οικογενειακή Διαμεσολάβηση;

Πρόκειται για μια φιλική διαδικασία που επιτρέπει στα μέλη μιας οικογένειας να επιλύσουν τις διαφορές τους με έναν δομημένο και πολιτισμένο τρόπο. Ο νέος οικογενειακός νόμος (4800/2021), ο οποίος είναι παιδοκεντρικός κατά βάση, έχει καταστήσει υποχρεωτική την πρώτη συνάντηση  (Υποχρεωτική Αρχική Συνεδρία) πριν την προσφυγή στο δικαστήριο.  Με τη βοήθεια ενός ουδέτερου τρίτου προσώπου, του διαμεσολαβητή, ο οποίος πρέπει να είναι ειδικά εκπαιδευμένος και εγγεγραμμένος στο Μητρώο Οικογενειακών Διαμεσολαβητών του Υπουργείου Δικαιοσύνης, οι γονείς μπορούν να συζητήσουν τα ζητήματά τους ανοιχτά, αλλά με εχεμύθεια, χωρίς την έκθεση των δικαστικών αιθουσών, με ασφάλεια, χωρίς φόβο και πίεση.

Η διαμεσολάβηση δεν είναι μια δικαστική μάχη. Είναι, στην πραγματικότητα, το αντίθετο. Στόχος της είναι να βρεθεί μια λύση που ικανοποιεί και τις δύο πλευρές, προωθώντας τον διάλογο και τη συνεργασία και την διατήρηση της γονεϊκής σχέσης, μια και οι γονείς θα πρέπει πάντα να θυμούνται ότι  θα «παραμείνουν  συνεργάτες στη ζωή των παιδιών τους για πάντα».

Σε μια περίοδο όπου τα συναισθήματα μπορεί να είναι έντονα και οι σχέσεις να κλονίζονται, η διαμεσολάβηση λειτουργεί σαν ένα «διάλειμμα» από την αντιπαράθεση.

Γιατί είναι τόσο σημαντική;

Mια από τις πιο συνηθισμένες παρανοήσεις είναι ότι η οικογενειακή διαμεσολάβηση είναι απλώς ένας «εύκολος τρόπος» να αποφύγεις τις δικαστικές αίθουσες. Στην πραγματικότητα, είναι πολλά παραπάνω. Πρόκειται για έναν τρόπο να ξαναβρούμε την επικοινωνία με τους ανθρώπους που είναι πιο σημαντικοί για εμάς. Με τους ανθρώπους που κάποτε αγαπήσαμε  και μοιραστήκαμε τη ζωή μας, με τους ανθρώπους που είναι και θα παραμείνουν για πάντα οι πατεράδες ή οι μητέρες των παιδιών μας. Είναι ένα είδος «επαναπροσανατολισμού» που μπορεί να μειώσει την ένταση και να επιτρέψει μια πιο λογική και αποτελεσματική προσέγγιση, γιατί βοηθά τα μέλη της οικογένειας να εστιάσουν στο πρόβλημα και όχι στο ποιος φταίει.  Μέσα από τη διαδικασία της διαμεσολάβησης μπορεί να παραμείνει, για χάρη των παιδιών, «ζωντανός» ο πυρήνας της οικογένειας.

Η "φωνή του παιδιού" στη διαμεσολάβηση

Οι αθέατοι πρωταγωνιστές στην οικογενειακή διαμεσολάβηση είναι τα παιδιά, αυτά πρωταγωνιστούν και αυτά έχουμε μπροστά μας  σε κάθε συζήτηση για την «επόμενη» μέρα της οικογένειας. Είναι η στιγμή που δείχνουμε το ανθρώπινο πρόσωπό μας.

Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι έχουν σοβαρές επιπτώσεις οι αντιδικίες στην ψυχολογία των παιδιών και αυτές εκδηλώνονται με διάφορους τρόπους, τότε ή και αργότερα, με κοινωνική απομόνωση, ανασφάλεια, παραβατικότητα, κακές παρέες, χαμηλή απόδοση στο σχολείο, γίνονται ανασφαλείς, πληγωμένοι ενήλικες. Οι έρευνες έχουν αποδείξει ότι ένα στα τέσσερα παιδιά θα χρειαστεί ψυχολογική υποστήριξη μετά το διαζύγιο των γονιών του.

Το παιδί μέσα από αυτή την διαδικασία, μπορεί να «μιλήσει», να «ακουστεί», από ειδικά εκπαιδευμένο για τον σκοπό αυτό διαμεσολαβητή, ο οποίος δεν είναι μόνο ένας οικογενειακός διαμεσολαβητής,  έχει λάβει ειδική εκπαίδευση  για τον σκοπό αυτό.

Στο εξωτερικό η διαδικασία αυτή είναι χρόνια παγιωμένη και είναι ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένοι στον τομέα αυτό και θεωρείται ρίσκο να μην «μιλήσει» το παιδί, ειδικά σε υψηλής έντασης αντιδικίες.

Η γνώμη του παιδιού είναι αποδεικτικό ζωής, όχι νομική κατάθεση .

Πού βοηθά αυτό? Βοηθά το ίδιο το παιδί να νιώσει σημαντικό, να νιώσει ότι οι γονείς του νοιάζονται για αυτό, να μοιραστεί με έναν τρίτο, ουδέτερο, αυτά που δεν μπορεί με τους  γονείς του, οι οποίοι βρίσκονται στη δίνη της αντιδικίας.  Συχνά τα παιδιά σε τέτοιες διαμάχες, καλούνται να «διαλέξουν στρατόπεδο», «εκβιάζονται» άμεσα ή έμμεσα, όταν εκφράσουν ότι θέλουν να δουν ή να μείνουν με τον έναν από τους δύο γονείς.

Η διαδικασία αυτή προβλέπεται και από τον οικογενειακό μας νόμο (4800/2021), ωστόσο είναι πιο ανθρώπινο και πιο φιλικό για το παιδί να γίνει αυτό στο πολιτισμένο περιβάλλον της διαμεσολάβησης από τον εκπαιδευμένο διαμεσολαβητή.

Ποια θέματα μπορούν να επιλυθούν με την οικογενειακή διαμεσολάβηση

- Κύρια διαμονή των παιδιών

-Επιμέλεια και επικοινωνία τέκνων

-Γονική μέριμνα

-Διατροφή

-Περιουσιακά στοιχεία-Συμμετοχή στα αποκτήματα

-Μετεγκατάσταση

-Επικοινωνία τέκνων με συγγενείς (παππούς, γιαγιά)

- Οικογενειακές επιχειρήσεις

Πλεονεκτήματα της διαμεσολάβησης

Ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της διαμεσολάβησης είναι η αίσθηση του ελέγχου που προσφέρει. Ενώ στα δικαστήρια το αποτέλεσμα συχνά εξαρτάται από την απόφαση ενός δικαστή, η οποία έρχεται και με μεγάλη χρονική καθυστέρηση, στη διαμεσολάβηση οι ίδιοι οι συμμετέχοντες είναι οι πρωταγωνιστές και έχουν τον τελευταίο λόγο. Μπορούν να συζητήσουν ελεύθερα, να εκφράσουν τις ανησυχίες τους και να συμβιβαστούν. Ο διαμεσολαβητής δεν επιβάλλει λύσεις. Είναι εκεί για να καθοδηγεί και να ενθαρρύνει την επικοινωνία, με στόχο μια κοινή, ρεαλιστική, πρακτική  απόφαση.

Φανταστείτε έναν ήρεμο χώρο, όπου μπορείτε να καθίσετε με ηρεμία και να μιλήσετε για τα ζητήματά σας, χωρίς την πίεση ή την αγωνία μιας αμφίβολης δικαστικής διαμάχης.

Στην οικογενειακή διαμεσολάβηση, δεν υπάρχει «κερδίζω» ή «χάνω». Υπάρχει μόνο το «βρίσκω λύση».

Σημαντικό πλεονέκτημα είναι επίσης είναι το μικρότερο κόστος και ο συντομότερος χρόνος επίλυσης της διαφοράς. Μέσα σε λίγες συναντήσεις ολοκληρώνεται η επίλυση της υπόθεσης σε αντίθεση με τις δικαστικές αίθουσες που μπορεί να χρειαστούν μέχρι και 7 χρόνια για να επιλυθεί μια οικογενειακή διαφορά στα δικαστήρια των Αθηνών, χωρίς την επιβάρυνση επιδόσεων, τελών απογράφου κλπ.

Για ποιόν είναι η Οικογενειακή Διαμεσολάβηση;

H διαμεσολάβηση δεν είναι πανάκεια και δεν είναι κατάλληλη για κάθε περίπτωση. Ωστόσο, μπορεί να είναι μια εξαιρετική επιλογή για όσους θέλουν να αποφύγουν τη σύγκρουση, να επιλύσουν σύντομα την διαφορά τους, με μικρότερο κόστος και επιθυμούν να διατηρήσουν πολιτισμένες σχέσεις με τους άλλους. Είναι ιδανική για γονείς που θέλουν να επιλύσουν θέματα επιμέλειας χωρίς να τραυματίσουν περισσότερο τα παιδιά τους, για ζευγάρια που επιθυμούν έναν φιλικό χωρισμό ή για οικογένειες που έχουν διαφορές σε οικονομικά ζητήματα.

Ποιοι μπορούν να απευθυνθούν στην οικογενειακή διαμεσολάβηση:

• Παντρεμένα ζευγάρια με ή χωρίς παιδιά

• Γονείς χωρίς γάμο και χωρίς σύμφωνο συμβίωσης με έγγραφο αναγνώρισης πατρότητας

• Ομόφυλα ή ετερόφυλα ζευγάρια που συμβιώνουν με ή χωρίς σύμφωνο συμβίωσης

• Συγγενείς και μέλη οικογένειας

• Ζευγάρια που κατοικούν σε διαφορετικές χώρες και αντιμετωπίζουν θέματα επιμέλειας και διατροφής (Διεθνείς Οικογενειακές Διαφορές).